Professioneel welbevinden van vaktherapeuten onder de loep

Misschien herken je het als vaktherapeut: vaktherapeuten ervaren hun werk als zeer betekenisvol, creatief en vervullend, maar staan tegelijk onder flinke druk. Dit blijkt uit het onderzoek “We hebben het mooiste vak dat er is!” Het professioneel welbevinden van vaktherapeuten in Nederland dat het lectoraat Vaktherapie in de Gezondheidszorg van de HAN heeft uitgevoerd in samenwerking met ons als Vaktherapie Nederland.

In totaal hebben 598 vaktherapeuten een uitgebreide vragenlijst ingevuld over burn‑out, werkdruk, secundaire traumatische stress, werkklimaat, randvoorwaarden en compassie‑satisfactie. De resultaten laten een genuanceerd beeld zien. Gemiddeld rapporteren vaktherapeuten weinig burn‑outklachten en een lage tot matige werkdruk. Tegelijkertijd scoort de beroepsgroep hoog op secundaire traumatische stress in vergelijking met internationale referentiegroepen. Het intensieve werken met trauma en complexe problematiek laat zijn sporen na en werkt geregeld door in het professioneel welbevinden van vaktherapeuten. Een opvallend positieve uitkomst is de zeer hoge compassie‑satisfactie: vaktherapeuten halen veel energie uit cliëntgroei, de therapeutische relatie en de creatieve vrijheid in hun werk. Deze factoren spelen een belangrijke beschermende rol tegen burn‑out. Toch heeft 21% van de vaktherapeuten ooit langer dan drie maanden werkuitval gehad, wat het belang van preventie onderstreept.

Bijzonder is de rol van het werkklimaat. Een positief werkklimaat, met sociale steun, professionele autonomie en psychologische veiligheid, hangt samen met minder burn‑out, maar blijkt structureel hoge werkdruk niet volledig te kunnen compenseren en kan de relatie tussen werkdruk en burn‑out in sommige situaties zelfs wat versterken.

In het rapport vind je gerichte aanbevelingen voor jou als vaktherapeut, voor werkgevers, opleidingen en beleidsmakers. Centraal staan het structureel verlagen van werkdruk, het erkennen van secundaire traumatische stress en het bewust versterken van compassie‑satisfactie en zelfzorg. 

Voor ons als Vaktherapie Nederland is het belangrijk dat iedere vaktherapeut zijn werk goed kan blijven doen. Zeker gezien de ontwikkelingen zoals personeelstekorten, een stijgende vraag en bezuinigingen vinden we dat 21% van de vaktherapeuten die meer dan 3 maanden is uitgevallen van het werk te hoog. Maar ook voor jou als individuele therapeut is het belangrijk om uitval te voorkomen én voor de cliënt: het gaat hierbij om kwaliteit en continuiteit van de zorg.

Een visuele samenvatting van het rapport kun je hier vinden.

Het volledige rapport kun je hier vinden.